Preventiv (profilaktik) kardiologiya - Dr. Ülvi Mirzoyev - Tibb üzrə fəlsəfə doktoru

Artıq çəki və ürək sağlamlığı

admin — Thu, 18 Feb 2021 13:05:28 +0300

Artıq çəki və piylənmə bu gün bütün dünyada ən aktual məsələdir. Bir çox xəstəliklərin o cümlədən ürək-damar xəstəliklərinin yaranmasında əsas risk faktorlarından biri məhz artıq çəki problemidir. İlk növbədə onu deyək ki, artıq çəki olan zaman ürəyin iş yükü artır. Bundan başqa artıq çəkili insanlarda insulin dirənci, diabet, damar divarı zədələnmələri ehtimalı çox yüksəkdir. Digər tərəfdən artıq çəkili insanlar daha az hərəkət edirlər ki, bu da ürək xəstəliklərində risk faktoru sayılır. Artıq çəki həmçinin hipertoniya xəstəliyinin inkişafına təkan verir. Ürək xəstəliklərindən xüsusilədə infarkt yaranmasında risk faktorları zəncirində artıq çəkinin rolu vardır. Ona görədə ürək sağlamlığı üçün , həmçinin ürək əməliyyatı olan xəstələr artıq çəkidən azad olmaları çox önəmlidir. Bunun üçün ilk növbədə sağlam qidalanma, düzgün həyat tərzi, idman çox önəmlidir. Dirənişli artıq çəki yəni insanın özünün kontrol edə bilmədiyi artıq çəki problemlərində müvafiq ixtisaslı həkimdən yardım alınmalıdır.

Siqaret

admin — Thu, 18 Feb 2021 13:05:23 +0300

Normal halda insan bədənində damarlar daxildən nazik bir təbəqə ilə örtülür.Siqaret çəkən insanlarda siqaret tüstüsundən qana keçən bir sıra zərəli maddələrin təsirindən damarların daxili qatında zədələnmələr meydana çıxır. Bu zədələnmələr zaman keçdikcə damar daralmalarınının, tutulmalarının yaranmasına təkan verir. Xüsusilədə ürək, beyin damarlarında bu problemlər daha tez meydana çıxır. Bir sözlə siqaret qəbulu istənilən halda ürəkdə infarkt, beyində insult riskini artırmış olur. Siqaret çəkən insanlarda əlavə olaraq qanda xolesterin yüksəkliyi varsa, şəkərli diabet varsa, hipertoniya, artıq çəki və azhərəkətlilik varsa bu daha ciddi məsələdir. Çünki damar daraldıcı faktorların bir neçəsinin birlikdə olması infarkt, insult riskini dəfələrlə artırmış olur. Bundan başqa ailəsində, birincio qan qohumlarında irsiyyətdə şəkər xəstəliyi, infarkt keçirmə halları, hipertoniya məlumdursa bu insanların siqaret çəkməsi ümumiyyətlə yol verilməzdir. Çünki bu xəstələrdə risk faktorları onsuzda var idi, siqaret xəstəliklərin inkişafına ciddi təkan verəcəkdir. Həmçinin ürək əməliyyatı olan xəstələr əməliyyata qədər siqaret çəkirdilərsə əməliyyatdan sonra mütləq siqaret qəbulu dayandırılmalıdır. Xüsusilə siaqret qəbulu stent əməliyyatı olunanlarda stentin, kooronar şuntlama əməliyyatı olanlarda şuntun gələcəkdə daralma və tutlma riskini artırır.

Bu saydıqlarımız siqaretin ürək damar sisteminə zərərləridir. Bundan başqa siqaret qəbulu həzm sistemi xəstəlikləri, tənəffüs sistemi xəstəlikləri, həyatı təhdid edən bir çox xəstəliklərin yaranmasında əsas risk faktoru sayılır.

Sağlam həyatınızı siqaretdən aslı etməyin...

Xolesterin və ürək sağlamlığı

admin — Thu, 18 Feb 2021 13:05:19 +0300

Xolesterin insan bədənində olan yağabənzər maddədir. Əslində xolesterinin insan bədənində çox vacib funksiyaları vardır. Bütün bədən hüceyrələrində olan xolesterin maddəsi insan bədənində bir sıra hormonların, ödün sintezində iştirak edir. Lakin qanda miqdarı bəlli bir sərhəddən ( 200 mq/dl –dən yüksək ) yuxarı olduqda ürək-damar xəstəlikləri baxımından risk sayılır. Xolesterinin bir neçə növləri vardır. LDL –“pis xolesterin”dediyimiz xolesterinin qanda birləşmə forması ürək xəstəlikləri baxımından təqib (130 mq/dl –dən aşağı olmalı ) edilməlidir. Çünki LDL yüksəlməsi ürək xəstəliklərində əsas risklərdən sayılır. LDL-in qanda yüksəlmə səbəbi heyvani qidaların, xüsusilə yağların qəbulu, ət məhsullarının çox istifadəsi, qızarmış qidaların qəbulu, piylənmə və s.-dir. Həmçinin ailəcə xolesterin yüksəkliyi tarixçəsi olanlarda qanda xolesterin daha tez yüksəlir. HDL “yaxşı xolesterin “ isə əksinə, qanda yüksəkliyinə çalışmaq lazımdır. HDL-in normadan aşağı olması ürək xəstəlikləri (40 mq/dl –dən yüksək olmalı) baxımından risk faktoru sayılır. HDL-in qanda azalmasının əsas səbəbi siqaret çəkmək, stress, hərəkətsizlikdir.

Şəkərli diabet və ürək sağlamlığı

admin — Mon, 25 Jan 2021 18:02:26 +0300

Şəkərli diabet bir metabolizm xəstəliyi olub qan şəkərinin uzunmüddətli yüksək səviyyəsidir. Şəkər xəstəliyi xroniki gedişli bir xəstəlikdir. Artıq bütün dünyada şəkər xəstəliyini xəstəlik yox həyat tərzi olması qəbul edilmişdir. Çünki bu xəstəliklə insan bir ömrü boyu yaşayır və şəkəri tam kontrolda saxlamaq mümkündür. Lakin şəkər xəstəliyinə önəm vermədikdə, yüksəlmiş şəkər gələcəkdə çiddi problemlər yarada bilir. Şəkər xəstəliyində insanı həkimə getməyə məcbur etməyən əlamətlər olmadığından bəzi xəstələr buna əhəmiyyət vermir. Əslində isə yüsək şəkər “gizli qatildir”, orqanizmi zədələyir və ciddi fəsadlara səbəb olur. Ümumi halda şəkər xəstəliyinin əlamətləri bunlardır.

Tez tez sidiyə çıxma, gecə bir neçə dəfə sidiyə çıxma
Tez tez susuzlama, çoxlu maye qəbul etmək
Bəzi hallarda ətraflarda gicişmə hissi
İştahsızlıq, Arıqlama
Yorğunluq, əsəbilik, halsızlıq
Bəzi xəstələrdə görmədə bulanıqlıq

Şəkərli diabet xəstəliyi uzun müddət ərzində kontrol edilmədikdə damar zədələnmələrinə daha doğrusu damar daralmalarına və tıxanmalara səbəb olur. Qeyd edək ki, xəstələrdə diabetlə yanaşı xolesterin göstəricilərinin yüksək olması, eləcədə yanaşı yüksək təzyiq xəstəliyi (hipertoniya) olması ciddi şəkildə həyatı təhdid sayılır. Damar problemləri beyində insult, ürəkdə infark riski,eləcədə böyrək ,göz problemləri yaranması bu hallarda dəfələrlə yüksəkdir. Həmçinin diabetin yaratdığı damar problemləri özünü daha çox ayaqlarda biruzə verə bilirki, bu da gələcəkdə ciddi problemlərə diabetik yaralara, qanqrenalara səbəb ola bilər. Bir sözlə şəkərli diabeti olan kəs qan şəkərini kontrolda saxlamaq üçün həkim kontrollarında olmalı, ürək damar sağlamlığı testlərini vaxtaşırı etməliidir. Bundan başqa ürək əməliyyatı keçirən xəstələrdə (məs .stent əməliyyatı, şuntlama əməliyyatı ) yanaşı şəkərli diabet xəstəliyi varsa digər əməliyyat xəstələrilə müqayisədə bu xəstələr qanda şəkər miqdarının normal olmasına, həmçinin pəhrizlərinə, dərman qəbullarına, fiziki aktivliklərinə daha ciddi yanaşmalıdır.

Sağlam ürək üçün addımlayaq

admin — Mon, 25 Jan 2021 18:02:24 +0300

Ürək xəstəliklərinin günümüzdə xeyli cavanlaşmasının əsas səbəblərindən biri az hərəkətlilik, piylənmə kimi faktorlardır. Ürək xəstəliklərindən qorunmaqda ən başlıca edə biləcəyimiz işlərdən biri - fiziki aktivlik, hərəkət etməkdir. Aktiv həyat tərzi həm ürək qan dövranını yaxşılaşdırır, həm qan yağlarının azalmasına şərait yaradır, həm bədəni gümrahlandırır, həmçinin diabet və piylənmə riskini azaldır. Bu hamımızın edə biləcəyi bir şeydir. Heç olmasa, hər gün ən azı 40-60 dəqiqə yürüyüş, tempolu yürüyüş edin. Həm özünüz, həm çevrənizdəkilərin sağlamlığı üçün hərəkət, aktivlik həyatınızın bir parçası olsun...

Ürək xəstəliklərində əsas risk faktorları

admin — Mon, 25 Jan 2021 18:02:15 +0300

Ürək xəstəliklərinin yaranması bir çox səbəblərdən aslıdır. Bəzi insanlarda bir faktorun təsirindən ürək xəstəliyi inkişaf edirsə, bəzi insanlarda bir neçə faktorun birgə təsirindən ürək xəstəlikləri yaranır. Həmçinin ürək xəstəliklərinin inkişafında ətraf mühitin, yaş faktorunun, həyat tərzinin, zərərli vərdişlərin, irsiyyətin və s rolu vardır. Ürək xəstəliklərini bir neçə qrupa bölə bilərik.

Ürəyin damar xəstəlikləri (ən çox rast gəlinən xəstəlik qrupudur, ürəyin işemik xəstəliyi və ya ürəyin koronar damar xəstəliyi ən çox rast gəlinir.)
Ürəyin qapaq xəstəlikləri
Ürəyin keçirici sistem xəstəlikləri (aritmiyalar)
Ürəyin əzələ sistemi xəstəlikləri

Ürək xəstəliklərindən həyati cəhətdən daha ciddi sayılan və ən çox rast gəlinən qrupu ürəyin işemik xəstəlikləri sayılır ki, burada əsas risk faktorlarını bu cür göstərə bilərik.

Yaş (kişilərdə ≥ 45, qadınlarda ≥ 55 və ya erkən menopauza)
Ailə tarixi (birinci dərəcəli qohumlarda kişilərdə 55 yaşdan öncə, qadınlarda 65 yaşdan öncə koronar xəstəliyin olması)
Siqaret çəkmək
Hipertoniya (qan təzyiqi ≥ 140 / 90 mmHg və ya təzyiq dərmanlarının qəbulu)
Qanda xolesterin yüksəkliyi (ümumi xolesterol ≥ 200 mq / dl, LDL-xolesterol ≥ 130 mq / dl)
HDL-xolesterol dəyəri (< 40 mq / dl)
Şəkərli diabet (diabet damar problemləri baxımından ciddi bir risk faktorudur)
Hərəkətsiz və ya az hərəkətli həyat tərzi
Bu kimi risk faktorları olan hallarda mütləq vaxtaşırı həkim kontrollarından keçmək lazımdır.